Flex als “het nieuwe normaal” in overvol stroomnet haven

Waar eerder werd verwacht dat de betrouwbaarheid en stabiliteit van het elektriciteitsnet al vanaf 2026 onder druk zou komen, lijkt dat moment volgens de nieuwste prognoses op te schuiven. Maar helaas is ook duidelijk dat extra capaciteit pas vanaf 2031 beschikbaar komt, met de ingebruikname van het nieuwe deelnet Simonshaven. Een jaar later volgt het hoogspanningsstation Europoort, waarmee naar verwachting vrijwel de volledige huidige wachtlijst kan worden geholpen. Voor veel bedrijven duurt dat te lang.

Flex als het nieuwe normaal
Daarom wordt flexibiliteit van energiegebruik steeds belangrijker. Door stroomgebruik te spreiden of tijdelijk aan te passen aan wat het net aankan, ontstaat er ruimte zonder dat er direct nieuwe infrastructuur nodig is. In het Rotterdamse havengebied is inmiddels een aantal concrete afspraken gemaakt met bedrijven. Zo is er een flexibel contract afgesloten tussen TenneT en een groot industrieel bedrijf, waarbij zij op piekmomenten minder elektriciteit afnemen en op andere momenten juist terug leveren. Zulke afspraken zijn onmisbaar om de druk op het net te verlagen en maken het mogelijk om andere bedrijven te voorzien in hun elektriciteitsbehoefte.

Volgens TenneT is dit de richting voor de komende jaren. ‘Alleen samen lossen we netcongestie op’, zegt Marco Kolster, die bij TenneT verantwoordelijk is voor de inkoop van flex-diensten in de haven. ‘Wij kunnen niet onbeperkt stations en verbindingen bijbouwen, het kost nu al grote moeite om het netwerk in de haven uit te breiden. Dat betekent dat we het bestaande net slimmer moeten gebruiken. Zie Flexibiliteit als “het nieuwe normaal” en onderzoek wat er zou kunnen in jouw bedrijf, ook al lijkt dit in eerste instantie niet mogelijk.’

Samen versnellen via de New Energy Taskforce
Om die beweging op gang te brengen, werken Havenbedrijf Rotterdam en Deltalinqs samen met netbeheerders TenneT en Stedin in de New Energy Taskforce (NET). Het doel is om sneller ruimte vrij te spelen voor bedrijven die nu vastlopen. En met succes. Er zijn al vijf bedrijven geholpen, onder meer door afspraken te maken over het spreiden van elektriciteitsgebruik tijdens piekmomenten. Ook het eerder genoemde flex-contract is uit deze samenwerking voortgekomen. Flexibele afnamezijn de belangrijkste knoppen om op korte termijn aan te draaien voor het oplossen van netcongestie. Voor veel bedrijven kan het ook financieel aantrekkelijk zijn, al vraagt het vaak maatwerk. NET ondersteunt verbruikers in het havengebied die hiermee aan de slag willen.

Meer nodig dan alleen flexibiliteit
Niet elk bedrijf kan zijn processen zomaar aanpassen. Daarom wordt door NET ook gekeken naar andere oplossingen, zoals tijdelijke lokale opwek door een bedrijf of partijen die wel grond, een gasaansluiting en een aansluiting hebben op het hoofspanningsnet, maar niet zelf opwekking willen exploiteren. Ook onderzoekt NET technische oplossingen zoals het aansluiten op andere delen van het net. Dit soort maatregelen moet helpen om de stabiliteit van het elektriciteitsnet te borgen en meer bedrijven sneller te helpen. Tegelijk blijft versnelling van de netuitbreiding noodzakelijk.

Transitie kan niet wachten
Alles moet erop gericht zijn om vertraging te voorkomen. ‘De transitie van de haven kan niet wachten’, zegt Marianne Boersma, programmadirecteur Economische Transitie bij Deltalinqs. ‘Er ligt een goede basis, maar we moeten nu doorpakken zodat bedrijven er ook echt iets van merken.’ Flexibiliteit wordt hierbij een absolute voorwaarde om vooruit te kunnen.’